Maken inlegzolen je voeten zwakker?

Een inkijkje in een moeilijk onderwerp.

Misschien heb je het weleens gehoord. Op sociale media wordt regelmatig beweerd dat inlegzolen de functie van je voetspieren overnemen. Je voeten zouden daardoor steeds zwakker worden en uiteindelijk niet meer zonder ondersteuning kunnen.

Het klinkt logisch. Maar klopt deze claim ook?

Op basis van het huidige wetenschappelijke bewijs kunnen we niet stellen dat inlegzolen je voeten simpelweg zwak maken. Wel is het verhaal genuanceerder dan “inlegzolen zijn goed” of “inlegzolen zijn slecht”.

Wat doen inlegzolen eigenlijk?

Inlegzolen zijn niet bedoeld om het werk van je voet volledig over te nemen. We gebruiken inlegzolen om de krachten die tijdens staan, lopen of sporten op je lichaam komen te beïnvloeden.

Inlegzolen kunnen veranderingen veroorzaken in onder andere beweging, belasting en spieractiviteit. Die effecten verschillen bovendien per type inlegzool, beweging en persoon.

Denk aan iemand met voetklachten die iedere wandeling opnieuw een bepaalde pees of structuur overbelast. Een inlegzool kan dan onderdeel zijn van een behandeling om die belasting tijdelijk of langdurig beter te verdelen.

Dat is iets anders dan je voet “uitschakelen”. Vanuit onze praktijkvisie geven we altijd aan dat de ene spier meer ‘uit’ gezet of ontlast, terwijl andere spieren juist meer worden geactiveerd.

Je voet is meer dan alleen spierfunctie

Spieren geven actieve ondersteuning aan een voet. Het skelet en de banden ondersteunen de voet passief. Samen zorgen deze actieve en passieve mechanismen voor stabiliteit.

Zwakke spieren kunnen ertoe bijdragen dat een voet niet functioneert zoals deze zou moeten. Maar datzelfde kan gezegd worden over de banden. Zwakke spieren zijn trainbaar doordat ze actieve stabiliteit bieden. Banden zijn dat niet. En die moeten juist gaan werken wanneer je spieren vermoeid zijn. Op dat moment kan correctie met inlegzolen een verschil maken.

Maar gebruik je je voetspieren dan minder? Laten we het bewijs bekijken.

Hier ontstaat de mythe.

Het idee is eenvoudig: als een inlegzool je voet ondersteunt, hoeven je spieren minder te doen. En een spier die minder wordt gebruikt, wordt zwakker. Maar ons lichaam werkt niet zo zwart-wit.

Een systematische review (link) naar schoenen, inlegzolen en taping vond dat inlegzolen de activiteit van bepaalde spieren tijdens lopen kunnen verlagen, terwijl de activiteit van andere spieren juist kan toenemen. De onderzoekers benadrukken bovendien dat nog meer kwalitatief onderzoek nodig is om die veranderingen goed te verklaren.

Minder activiteit van één spier is daarnaast niet automatisch iets negatiefs. Wanneer een bepaalde spier of pees juist te zwaar wordt belast, kan het verminderen van die belasting onderdeel van het behandeldoel zijn.

Minder spieractiviteit betekent dus niet automatisch: zwakkere voeten.

Er is wél onderzoek dat een belangrijke kanttekening geeft

Om eerlijk antwoord te geven op deze vraag, moeten we ook bewijs bespreken dat de andere kant op wijst.

In een kleine studie (link) werden 18 jongvolwassenen met platvoeten onderzocht. Negen van hen gebruikten gedurende 12 weken op maat gemaakte inlegzolen. Bij deze groep nam de gemeten omvang van drie intrinsieke voetspieren af met ongeveer 10 tot 17%. Opvallend genoeg veranderde de gemeten spieractiviteit niet significant.

Dat resultaat is interessant en moeten we niet negeren.

Maar negen mensen die daadwerkelijk inlegzolen dragen is een erg kleine onderzoeksgroep. Je kunt op basis daarvan niet concluderen dat iedereen die inlegzolen draagt zwakkere voeten krijgt, laat staan dat daardoor klachten ontstaan of dat iemand “afhankelijk” wordt van zijn zolen. De onderzoekers zelf stellen dat het effect van inlegzolen op de intrinsieke voetspieren nog niet duidelijk is.

Dat is logisch: de intrinsieke voetspieren zijn dusdanig klein dat het onderzoeken van de activiteit van deze spieren moeilijk is. Daarnaast is er de moeilijkheid dat mensen verschillend reageren op inlegzolen.

Ons standpunt

Wij adviseren het gebruik van inlegzolen alleen voor de situaties waarin problemen ontstaan. Alleen tijdens sport klachten? Dan alleen inlegzolen voor het sporten. Zo weten we zeker dat we uiteindelijk afhankelijkheid voorkomen.

Wanneer je een afwijkende functie van de banden in je voet hebt is de voet te flexibel. Juist op dat moment kunnen inlegzolen een prima middel zijn om klachten te verminderen op zowel korte als lange termijn.

Vaak kiezen we voor de gecombineerde weg: het optrainen van de voeten en benen en tijdelijk gebruik van inlegzolen. Zolang er klachten zijn draag je inlegzolen en in de tussentijd zorg je ervoor dat je lijf sterker wordt.

Meer weten?

Loop niet jarenlang op inlegzolen omdat ooit iemand heeft gezegd dat het “moet”. Maar gooi ze ook niet zomaar weg omdat je online hebt gelezen dat je voeten er lui van zouden worden.
Draag je al inlegzolen en twijfel je over de functie hiervan? Of wil je weten of inlegzolen voor jou een uitkomst kunnen zijn? Vul onze online klachtencheck in.